මහ සයුර

මහා සාගරය

මහා සාගරය

අප සමඟ දුක සැප බෙදා ගන්නා සොයුරියකි,
විටෙක අපට රැකවරණය ලබා දුන් මවකි,
තවත් විටෙක අප සමඟ සිනාසුනු මිතුරියකි.
ඔබේ සිනහව කිමද අද නපුරු වී රුදුරු වූයේ,
අපට දිවිය දී, දිවිය අහිමි කළේද ඔබමය.
දවසක් ඔබ අප සියලු දෙනාම සැනසුවා,
තවත් දවසක ඔබ අප සියලු දෙනාම හැඩවූවා.
එහෙත් ඔබ සමඟ අප කිසිවෙකුත් කිසිම
අමනාපයක් නොමැත.
අපට නැතුවම බැරි මිතුරෙකි, සයුර ඔබ…………

මළ මුහුද ගිලා බසියි



ජෝර්දාන‍යත් ඊශ්‍රායලයත් අතර දේශ සීමාවේ පිහිටි මළ මුහුද ඉදිරි අනාගතයේ දී ලෝක සිතියමෙන් ඉවතට යාවිද? යන සැකය දැනටමත් ඇති වී ඇත. අනික මේ තත්ත්තවය අද ඊයේ ඇති වූ තත්ත්වයක් ද නොවෙයි. මීට වසර පනහක පමණ කාලයක සිට මළ මුහුද පවතින්නේ ක්‍රමයෙන් ක්ෂය වෙන තත්ත්වයකයි. ඒ අනුව මේ වන විට මළ මුහුදේ ගැඹුර මීටර් 25 කින් පමණ අඩුවෙලා තියෙන බවට සොයාගෙන තිබෙනවා.

ඒ වගේම මේ අකාරයට මළ මුහුදේ ජල ප්‍රමාණයද සෑම වර්ෂයකටම වරක් මීටරයකින් පමණ අඩුවෙන බවටත් පරිසර වේදීහු පෙන්වා දෙනවා.

ඒ ගැන Friends of Earth and Israel යන සංවිධානයේ අධ්‍යක්ෂ ජියෝබර්ග බොම්බර්ග් මෙසේ පවසනවා. “මේ ගැන පුදුම විය යුතු නෑ.” ඔහුට අනුව මළ මුහුදට අයත් මුහුදු වෙරළ සීමාවේ සිදුරු ගණනාවක් ම දකින්නට ලැබෙනවා. එහි තේරුම මළ මුහුද ඉදිරි කාල වකවානුවකදී ගිලා බහිනවාය කියන එකයි.

මළ මුහුදේ මළගම ගැන බොහෝ විද්‍යාඥයන් තුළ ඇති වී තිබෙන්නේ කම්පාවක්. බොහෝ අය එය රැක ගැනීමට ඉදිරිපත් වන්නේ එවැනි පසුබිමක් තුළයි. එවැනි එක් යෝජනාවකට අනුව රතු මුහුදේ සිට කිලෝ මීටර් 200 ක ඇලක් කපන්නටත් එමගින් මළ මුහුදේ අඩුවෙන ජල ප්‍රමාණය රතු මුහුදෙන් ලබාගන්නටත් අදහස් පළ වී තිබෙනවා. මේ ගැන වඩාත්ම උනන්දුවෙන් කටයුතු කරන්නේ ආර්.එන්. සුචී. ඔහු ඊශ්‍රායල ජල විද්‍ය මණ්ඩලයේ අධ්‍යක්ෂවරයා යි.

මළ මුහුද මෙතෙක් කල් හදුනාගෙන සිටියේ මළ මුහුදක් විදිහට ම විතරයි. එහි ජලයේ අන්තර්ගත අධික ලවණ සාන්ද්‍රතාවය නිසා කිසිම ජීවියෙකුට මෙහි ජීවත් වීමට පුළුවන්කමක් නෑ. කොටින්ම කියනවා නම් සොයාගත් එක සුවිශේෂ බැක්ටීරියා විශේෂයක් හැරුණු කළ මෙහි කිසිදු ප්‍රාණියෙක් ජීවත් වන්නේ නෑ. ජෝර්දාන ගංගාව තවත් සුළු ගංගාවන් කීපයක් තම ගමන අවසන් කරන්නේ මළ මුහුදෙන්. මේ අතර ජෝර්දාන ගංගාව සෑම අවුරුද්දකටම වරක් පිටාර ගලන අතර එහි වෙසෙන්නා වූ මසුන් ද විශාල වශයෙන් මළ මුහුදට වැටෙනවා. නමුත් ඒ එක මත්ස්‍යයෙක්වත් ජීවත් වෙන්නේ නෑ. මිය යනවා.

මළ මුහුද (අනික් මුහුදු වලට සාපේක්ෂව) පිහිටා තිබෙන්නේ පෘථිවි තලයේ පහත්ම ස්ථානයක වීමත් එහි විශේෂත්වයක්. ඒ අනුව අනිකුත් සාගර සහ මුහුදුවල පිහිටීම්වලට අනුව බලන කළ මළ මුහුද ඒවාට වඩා අඩි 1300 ක් පහතිනු යි පිහිටා තිබෙන්නේ.

එහි අනිත් විශේෂත්වය තමයි, ජලය පිටතලා ගලා නොයෑම. සිදුවෙන්නේ වාෂ්ප වීමක් විතරයි. අනිත් අතට එහි ජලය ද සෞඛ්‍යයට අහිතරක තත්ත්වයකි පවතින්නේ. සොයාගෙන ඇති අන්දමට සාමාන්‍ය ම්ට්මමෙන් වීදුරු දෙකක් තරම් ප්‍රමාණයක් පානය කිරීමෙන් බරපතල රෝගාතුර වීමකට පත්විය හැකියි. බොහෝ විට කෙළවර මරණය ද විය හැකියි.

මුලදී අපි කිව්වා මෙතෙක් කල් මළ මුහුද හදුණාගෙන සිටියේ මළ මුහුදක් හැටියට විතරමයි කියලා. අප එසේ කිව්වේ මළ මුහුද දැන් ඩොලර් මුහුදක් බවට පත් වෙමින් තිබෙන නිසයි. මේ වන විට සොයාගෙන තිබෙනවා, මෙම ජලයේ ‍සෝඩියම් ක්ලෝරයිඩ්, සල්ෆර්, පොටෑසියම්, මැග්නීසියම් ආදී මිලෙන් ඉහළ රසායනික ද්‍රව්‍ය අන්තර්ගතයි කියලා. මෙතෙක් කාලයකට කිසිවෙක් එතරම් උනන්දුවක් නොදැක් වූ අය දැන් මළ මුහුද රැක ගැනීමට පවා ඉදිරිපත් වී සිටින්නේ ඒ නිසා බවයි දැන ගන්නට තියෙන්නේ.

ඒ අනුව ඉදිරි කාලීනව මළ මුහුද යුද්ධයක් පවා නිර්මාණය කරාවි යැයි සිතෙනවා. මෙය එක රටකට නෙවෙයි රටවල් දෙකකටම අයිති මුහුදු කලාපයක්. එයිනුත් මුහුදේ වැඩිම කොටස අයිති වෙන්නේ ජෝර්දානයටයි. ඉතිරි කොටසේ අයිතිය තමයි ඊශ්‍රායලට අයිති වෙන්නේ.

15 – වියරු වූ ගොළු මුහුද

ගොළු මුහුද අවදි වී

බිඳ දමා මුනි වත ද

ගරිල්ලා සෙබළෙකුව

රැගෙන අවි දළ රළ ද

පහර දෙයි ගම් දනව්

රූපවාහිනී නෙත් මත


මතකයක් ගෙනෙයි දුක

මතක දිවයින ගැන ද

නෑ මිතුරු සියල්ල ම

ගැන කිසිම පුවත් නැත


මතක දිවයිනට ගිය

බිරිය ගැන නැත පුවත්

දෝණියන් දෑ හඬයි

මවක් ගැන දවා සිත


ගරිල්ලා සෙබළෙකුව

රැගෙන අවි දළ රළ ද

පහර දෙයි ගම් දනව්

රූපවාහිනිය මත


මතකයක් නොවේ මෙය

හද දවන දුකක් මිස

අසරණින් අසරණ ව

සිටිය දින මා මෙතර


(2004 දෙසැම්බර් 26 දින)

ලොව දිගම මුහුදු තීරය

දුපත්ද සහිතව කැනඩා මුහුදු තීර‍ය සමකය මෙන් හය ගුණයකටත් වැඩි ප්‍රමාණයක් දිගවේ. ලොව
විශාලතම දුපත වන ග්‍රීන්ලන්තය මෙම ලැයිස්තුවට එකතු නොවන අතර එයට හේතුව වී ඇත්තේ
ග්‍රීන්ලන්තය ඩෙන්මාර්කයේම කොටසක් වීමයි. කෙසේ නමුත් ග්‍රීන්ලන්තයේ මුහුදු තීරය
කිලෝමීටර් 44,087 ක් දිය වේ.
ලොව මිරිදියෙන් සියයට හැත්තෑ පහක් පමණ ග්ලැසියරවල ඇති අතර මෙම ග්ලැසිරය දිය වුවහොත්
මුහුදු ජල මට්ටම මීටර් 70කින් පමණ ඉහළ යයි.‍

ට

ට‍ෙ

ස


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: